{"id":8807,"date":"2026-05-29T15:18:07","date_gmt":"2026-05-29T12:18:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.balatgazetesi.com\/?p=8807"},"modified":"2026-05-29T15:18:09","modified_gmt":"2026-05-29T12:18:09","slug":"stanbulun-adim-adim-fethi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.balatgazetesi.com\/index.php\/2026\/05\/29\/stanbulun-adim-adim-fethi\/","title":{"rendered":"STANBUL’UN ADIM ADIM FETH\u0130"},"content":{"rendered":"\n

iSTANBUL’UN ADIM ADIM FETH\u0130 SON VURU\u015e (3. B\u00d6L\u00dcM) (29 May\u0131s 1453)
‘Orta \u00c7a\u011f’\u0131 sona erdirip Yeni \u00c7a\u011f’\u0131 ba\u015flatan olay olarak kabul edilir.’
\u2705OSMANLI’NIN UMUM\u0130 H\u00dcCUMU VE \u015eEHR\u0130N ZAPTI
Galata Cenevizlileri Osmanl\u0131 ordusunda bulunan Rumlar\u0131n oklar\u0131n\u0131n ucuna tak\u0131p att\u0131klar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131tlardan 29 May\u0131sta umum\u00ee h\u00fccumun yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 imparator J\u00fcstinyani’ye bilgi verdiler.
\u2611\ufe0fBu s\u0131rada Murad Pa\u015fa, J\u00fcstinyani\u2019yi \u00f6ld\u00fcrmek \u00fczere sald\u0131rd\u0131ysa da kendisi \u015fehit oldu. \u0130mparatora ka\u00e7mas\u0131 teklif edildi ise de bunu kabul etmedi. T\u00fcrkler i\u00e7eriye girdilerse de imparator taraf\u0131ndan geri at\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

\u25b6\ufe0fSultan Mehmed’in askerlere hitab\u0131
Sultan Mehmed, deniz ve kara kuvvetleri kumandanlar\u0131n\u0131 toplayarak te\u015fci yollu hitabede bulundu.
\u2611\ufe0fSultan Mehmed onlara g\u00f6sterdikleri gayret ve fedak\u00e2rl\u0131klardan dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr etti ve yap\u0131lacak son h\u00fccumda da b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131klar bekledi\u011fini ve \u0130stanbul\u2019u fethetmeden geri d\u00f6nmiyeceklerini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kazan\u0131lacak zaferin temin edece\u011fi menfaatleri ve \u015fehrin b\u00fct\u00fcn servetini kendilerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve as\u0131rlarca d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u0130stanbul\u2019un zabt\u0131n\u0131n zarur\u00ee oldu\u011funu, surlar\u0131n art\u0131k girilebilecek bir hale geldi\u011fini, surlar\u0131 m\u00fcdafaa edenlerin az ve yorgun olduklar\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk askeri gibi n\u00f6betle dinlenmediklerini ve bunun da muvaffakiyet i\u00e7in bir \u00e2mil oldu\u011funu, bunun i\u00e7in yak\u0131nda h\u00fccum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 gaye elde edilmedik\u00e7e sulh veya m\u00fctareke olam\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etti.
\u2611\ufe0fHali\u00e7\u2019teki donanma da Tahtakap\u0131\u2019dan Unkapan\u0131 kap\u0131s\u0131na kadar olan mahalle kar\u015f\u0131 cephe ald\u0131lar. Kara muhasaras\u0131 tertibat\u0131 evvelce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi ilk muhasara g\u00fcn\u00fcndeki tertibat\u0131n ayn\u0131 idi; yani sa\u011f kolda \u0130shak ve Mahmud, sol kolda Karaca Pa\u015fa\u2019lar ve Topkap\u0131 cephesinde de bizzat Sultan Mehmed bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u25b6\ufe0fSultan Mehmed’in son h\u00fccumu:
29 May\u0131s gecesi ba\u015flay\u0131p sabaha yak\u0131n saate kadar devam eden iki h\u00fccumdan sonra, 29 May\u0131s sal\u0131 g\u00fcn\u00fc sabaha kar\u015f\u0131 umum\u00ee h\u00fccum ba\u015flad\u0131; as\u0131l netice al\u0131nacak k\u0131s\u0131m Topkap\u0131 ile Edirnekap\u0131s\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan gedik olup p\u00e2di\u015f\u00e2h\u0131n bulundu\u011fu merkez kolu buraya h\u00fccum ediyordu.
\u2611\ufe0fBirinci umum\u00ee h\u00fccum iki saat, arkas\u0131ndan yap\u0131lan ikinci umum\u00ee h\u00fccum bir bu\u00e7uk saat s\u00fcrm\u00fc\u015f ve hen\u00fcz bir sonu\u00e7 elde edilememi\u015fti. Bunun \u00fczerine merkez kolundaki yeni\u00e7eriler ve ihtiyat kuvvetleri son koz olarak ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu defa bizzat p\u00e2di\u015f\u00e2h da yeni\u00e7erilerle beraberdi.
\u2611\ufe0f\u0130mparator da bu cephede bulunuyordu; bu s\u0131rada surlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azimle m\u00fcdafaa eden ba\u015fkumandan J\u00fcstinyani elinden ve kolundan yaraland\u0131 ve ziyade kan zayi etti\u011finden m\u00fcdafaay\u0131 terk ederek \u00e7ekilmi\u015fti. Bu h\u00fccum esnas\u0131nda yeni\u00e7eriler hendek \u00f6n\u00fcne kadar gittiler. \u2611\ufe0fYeni\u00e7eriler aras\u0131nda iri yar\u0131 Ulubadl\u0131 Hasan isminde bir yeni\u00e7eri kalkan\u0131n\u0131 sol eli ile ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde tutarak sa\u011f elinde palas\u0131 oldu\u011fu halde ilk olarak surun \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131; bunu g\u00f6ren otuz kadar yeni\u00e7eri onu takip ettiler ise de m\u00fcdafilerin ok ve ta\u015flar ile sekizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcler.
\u2611\ufe0fUlubadl\u0131 Hasan yaralanmas\u0131na ra\u011fmen di\u011fer arkada\u015flar\u0131n\u0131n sura \u00e7\u0131kmalar\u0131na yard\u0131m etti; fakat bunlar da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve Ulubadl\u0131 Hasan da b\u00fcy\u00fck bir ta\u015fa tak\u0131larak surdan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc ve yukar\u0131dan at\u0131lan ok ve ta\u015flarla \u015fehid oldu. Bunu m\u00fcteakip topla tahrip edilen yerden yeni\u00e7eriler i\u00e7eri girip birinci surla ikinci sur aras\u0131ndaki sahay\u0131 i\u015fgal ettiler. buradaki m\u00fcdafileri p\u00fcsk\u00fcrtt\u00fcler.
\u2611\ufe0f\u0130mparator Kostantin omuzundan yaralanm\u0131\u015f ve yan\u0131ndaki Kantakuzen maktul (\u00f6lm\u00fc\u015f) d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc; imparatorun ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendilerine do\u011fru geldi\u011fini g\u00f6ren ikinci sur m\u00fcdafileri de pani\u011fe tutuldular; rivayete g\u00f6re bu panik esnas\u0131nda imparator da d\u00fc\u015ferek \u00e7i\u011fnenip \u00f6ld\u00fc. D\u0131\u015f sur d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra i\u00e7 surlar da al\u0131nd\u0131.
\u2611\ufe0fTopkap\u0131 i\u00e7eriden k\u0131r\u0131ld\u0131 ve T\u00fcrk kuvvetleri bu kap\u0131dan i\u00e7eri \u015fehre girdiler. Silivri kap\u0131s\u0131 taraf\u0131ndaki bir gedikde zorlanarak buradan da \u015fehre girildi. Hali\u00e7 taraf\u0131ndaki donanma efrad\u0131 Odun kap\u0131s\u0131ndan girdiler. Karaca Pa\u015fa kuvvetlerine kar\u015f\u0131 m\u00fcdafaada bulunan Rumlara bask\u0131n yaparak bunlar\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015flar ve bu suretle bu taraftan da suru i\u015fgal etmi\u015fler ve Osmanl\u0131 sanca\u011f\u0131n\u0131 dikmi\u015flerdir.
\u2611\ufe0fHali\u00e7 deniz taraf\u0131ndaki surlar \u0130stanbul\u2019un kara taraf\u0131ndan i\u015fgalinden bir bu\u00e7uk, iki saat sonra i\u015fgal olundu. Marmara taraf\u0131ndaki surlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na kumanda eden Bizans’a s\u0131\u011f\u0131nan \u00c7elebi Kas\u0131m’\u0131n o\u011flu \u015eehzade Orhan, \u015fehrin i\u015fgal edildi\u011fini haber al\u0131nca elbisesini de\u011fi\u015ftirerek askerler aras\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra kendisini surdan atarak intihar etmi\u015f ve ba\u015f\u0131 kesilerek p\u00e2di\u015f\u00e2ha getirilmi\u015ftir. \u2611\ufe0f\u0130mparator XI. Kostantin pek \u00e7ok m\u00fc\u015fkil\u00e2ta ve yap\u0131lan ihanetlere ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck bir azimle \u015fehri m\u00fcdafaa etmi\u015f, kendisine deniz yoluyla ka\u00e7mas\u0131 teklif edildi\u011fi halde bunu red ederek askerinin ba\u015f\u0131nda ve memleketinin m\u00fcdafaas\u0131 u\u011frunda can vermi\u015ftir. Kostantin \u00f6l\u00fcm\u00fcnde 49-50 ya\u015f aras\u0131nda idi. \u0130stanbul fethini m\u00fcteakip al\u0131nan esirlerin miktar\u0131 50 bin kadard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u25b6\ufe0fFatih Sultan Mehmed\u2019in \u0130stanbul\u2019a girmesi.
Yirmi iki ya\u015f\u0131nda \u0130stanbul\u2019u fethederek tarihte FAT\u0130H unvan\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olan II. Mehmed, surlar\u0131n i\u015fgal edilip askerin \u015fehre girmesinden sonra halk, kad\u0131n, \u00e7ocuk, b\u00fcy\u00fck kiliseye do\u011fru ka\u00e7\u0131\u015f\u0131yor ve ka\u00e7am\u0131yanlar esir ediliyorlard\u0131. Askerler, Ayasofya\u2019ya kadar gittiler, kiliseye dolmu\u015f olan halk aras\u0131ndan istedikleri kadarn\u0131 esir ald\u0131lar.
\u2611\ufe0fFatih s\u0131k\u0131 bir muhafaza alt\u0131nda olarak maiyyetinde vezir, ulema ve sair ileri gelen devlet adamlariyle birlikte muhte\u015fem bir alay ile Topkap\u0131 kaps\u0131ndan (Romanos) \u015fehre girdi. \u2611\ufe0fSultan Mehmed: imparatorun aranmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi gibi, halka taarruz edilmemesini ve halk\u0131n itaat eylemesini emreyledi; bu suretle \u015fehirde s\u00fck\u00fbnet has\u0131l oldu. \u015eehirdeki b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcler yak\u0131ld\u0131, \u015fehir temizlendi.
\u2611\ufe0fPati\u015fah Ayasofya kilisesine gitti, oraya gelince at\u0131ndan indi, (\u015e\u00fckrane olarak) yere kapand\u0131 ve toprak al\u0131p ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Mehmet “At\u0131ndan inip \u015f\u00fck\u00fcr secdesi yapt\u0131”. Bu esnada patrik, papazlar, pek \u00e7ok halk, kad\u0131n, \u00e7ocuk toplanm\u0131\u015flard\u0131. Ayasofya\u2019ya girdi, mukaddes mahalde durdu, patrik ve halk yerlere at\u0131larak a\u011fla\u015ft\u0131lar.
\u2611\ufe0fSultan Mehmed onlara elleriyle susmalar\u0131n\u0131 i\u015faret etti; s\u00fck\u00fbnet teess\u00fcs edince patri\u011fe: \u201cAya\u011fa kalk. Ben Sultan Mehmed sana ve arkada\u015flar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn halka s\u00f6yl\u00fcyorum ki, bu g\u00fcnden itibaren art\u0131k ne hayat\u0131n\u0131z ve ne de h\u00fcrriyetiniz hususunda benim gazab\u0131mdan korkmay\u0131n\u0131z\u201d dedi.
\u2611\ufe0fDaha sonra, ordusunun kumandanlar\u0131na d\u00f6nerek: askerin halka hi\u00e7 bir fenal\u0131k yapmamalar\u0131n\u0131 emretmelerini ve herhangi birisi bu emre itaat etmezse \u00f6l\u00fcmle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.
Konstantin’in ye\u011feni \u0130slam\u0131 se\u00e7erek Mesih Pa\u015fa ismiyle sadrazaml\u0131k yapt\u0131. Bir\u00e7ok Bizansl\u0131’da ka\u00e7t\u0131.
\u2611\ufe0fSultan Mehmed, imparatorun saray\u0131na gitti. Orada kar\u015f\u0131s\u0131na Kostantin\u2019in ba\u015f\u0131n\u0131 getiren bir S\u0131rp \u00e7\u0131kt\u0131. Padi\u015fah Rum beylerine bu ba\u015f\u0131n Kostantin\u2019in ba\u015f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu. Onundur dediler, bunun \u00fczerine: \u201cAllah seni ne kadar y\u00fcksek yaratm\u0131\u015ft\u0131 ve seni imparator yapm\u0131\u015ft\u0131; ni\u00e7in b\u00f6yle bo\u015f yere helak olmak istedin?\u201d dedikten sonra kesik ba\u015f\u0131 patri\u011fe g\u00f6nderdi.
\u2611\ufe0fSultan Mehmed 18 hazirana kadar \u0130stanbul\u2019da kald\u0131ktan sonra Edirne\u2019ye d\u00f6nd\u00fc ve b\u00fcy\u00fck bir zafer alayiyle \u015fehre girdi. \u0130stanbul\u2019un zabt\u0131ndan \u00fc\u00e7 veya be\u015f sene sonra (1456 veya 1458) L\u00e2tinlerin elinde bulunan Atina al\u0131nd\u0131 ve Peloponez de dahil oldu\u011fu halde b\u00fct\u00fcn Yunanistan elde edildi.
\u2611\ufe0fBu fetih, baz\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan Orta \u00c7a\u011f’\u0131 sona erdirip Yeni \u00c7a\u011f’\u0131 ba\u015flatan olay olarak kabul edilir. Fetihden sonra Cenevizliler, Galata’ya yerle\u015fip bir koloni kurdular.<\/p>\n\n\n\n

\u25b6\ufe0fFetih sonras\u0131 \u0130lk Cuma Namaz\u0131
1453 Haziran’da ilk Cuma namaz\u0131 Ayasofya’da k\u0131l\u0131nd\u0131. \u0130stanbul’un fethi Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na korku sard\u0131. Bat\u0131n\u0131n yeni Ha\u00e7l\u0131 ordusu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na yol a\u00e7t\u0131.
\u2611\ufe0f\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda ise Meml\u00fck idaresi hari\u00e7 genel bir sevin\u00e7le kar\u015f\u0131land\u0131. Anadolu’da ise fethin Karamano\u011flullar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda genel olarak memnuniyetle kar\u015f\u0131land\u0131. \u00c7evredeki t\u00fcm devletlerden hediyelerle ve \u00f6vg\u00fclerle FETH\u0130 kutlama t\u00f6renlerine geldiler.<\/p>\n\n\n\n

*Dipnotlar:<\/p>\n\n\n\n